Aviaire Influenza (vogelgriep)

Vogelgriep, ook wel vogelpest of aviaire influenza genoemd, is een dierziekte die wordt veroorzaakt door een influenza A virus. De ziekte, die vooral zeer besmettelijk is voor watervogels en pluimvee, komt wereldwijd voor. Veel watervogels zijn drager van influenzavirussen maar worden er zelf niet ziek van. Zij vormen wel een potentiële bron voor nieuwe uitbraken van vogelgriep.
Er zijn vijftien bekende varianten (subtypes) van het vogelgriepvirus. Er wordt onderscheid gemaakt in laag pathogene aviaire influenza (LPAI), dat bijna geen ziekteverschijnselen bij dieren veroorzaakt en hoog pathogene aviaire influenza (HPAI), dat juist vaak ernstige ziekteverschijnselen bij de dieren veroorzaakt en zeer snel kan uitgroeien tot een epidemie. Laag pathogene virussen maken dieren weliswaar niet zo ziek maar kunnen wel binnen enkele maanden veranderen in hoog pathogene virussen.
Wilde watervogels (zoals eenden) zijn een natuurlijk reservoir van influenzavirussen, zij kunnen dragers zijn van aviaire influenza zonder dat ze zelf ziek zijn. Direct of indirect contact tussen wilde vogels en pluimvee wordt gezien als een oorzaak van vogelgriepepidemieën.
Risico’s voor mensen bij vogelgriep
Het vogelgriepvirus kan overslaan op mensen door intensief contact met besmet pluimvee, via besmette ontlasting van pluimvee en via kleine deeltjes ontlasting in de lucht. Besmetting van mens op mens heeft (voor zover bekend) nooit plaatsgevonden. Het koken of braden van geslacht pluimvee voor consumptie voorkomt een besmetting naar een persoon.

Ontstaan van een nieuw vogelgriep virus

Als een vogelgriepvirus zich mengt met een menselijk griepvirus, kan er een nieuw virus ontstaan waar mensen geen weerstand tegen hebben. Dat virus kan zich dan in theorie zeer snel verplaatsen over de aarde, met veel ernstige zieken en miljoenen doden tot gevolg. Dit verschijnsel, dat een grieppandemie wordt genoemd, is in de 20ste eeuw drie keer voorgekomen.
In 1997 zijn in Hong Kong zes mensen overleden aan het vogelgriepvirus H5N1(vogelgriep) dat daar op dat moment onder het pluimvee woedde. Onderzoek heeft aangetoond dat het virus direct van vogel op mens is overgegaan. Alle slachtoffers hadden intensief contact met kippen gehad. Omdat men toen de hele pluimveestapel van Hong Kong binnen drie dagen heeft uitgeroeid, heeft het virus geen kans gehad om meer mensen te besmetten. Misschien is hiermee een pandemie voorkomen.
Deze gebeurtenissen hebben tot onrust geleid onder gezondheidswerkers. Tot 1997 werd verondersteld dat voor de vermenging van een vogelgriepvirus en een menselijk griepvirus een ‘gastheer’ nodig is die gevoelig is voor de infectie met beide virussen: het varken. Nu is duidelijk dat vogelgriepvirussen ook direct kunnen overslaan op de mens.
Sinds 1997 hebben twee andere varianten van het vogelgriepvirus geleid tot ziektegevallen onder mensen. Het H7N7 virus, begonnen in Nederland in februari 2003, heeft geleid tot oogontstekingen bij 83 mensen (voornamelijk kippenruimers) en tot de dood van één dierenarts. Ook het H9N2 virus heeft in zeldzame gevallen geleid tot ziektegevallen bij de mens.
Recentelijk heeft het H5N1 virus weer tot onrust geleid toen het in januari 2004 sterfgevallen veroorzaakte in Vietnam. Sinds die tijd heeft het zich verspreid over andere landen in Azië en zijn er mensen aan overleden.
Het H5N1 virus, een gevaarlijke variant (vogelgriep).
Van de vijftien bekende vogelgriepvarianten, geeft volgens de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vooral het hoog pathogene H5N1 virus veel reden tot bezorgdheid omdat het de eigenschap heeft om snel te veranderen en omdat het bij mensen leidt tot ernstige ziekteverschijnselen.
Het is dan ook belangrijk dat de verspreiding van het H5N1 virus onder pluimvee een halt wordt toe geroepen zodat het zo min mogelijk gelegenheid krijgt om mensen te besmetten. Men is hard op zoek naar een vaccin voor pluimvee. Ruimers van besmet pluimvee moeten zich zeer goed beschermen tegen infectie met het virus. Het dragen van goed beschermende kleding is noodzakelijk. Ook het innemen van antivirale middelen kan, als het medicijn in de juiste hoeveelheid worden ingenomen, beschermend werken tegen besmetting. Daarnaast moeten ruimers, in ieder geval in het griepseizoen, gevaccineerd worden met het vaccin tegen de dan bekende menselijke griepvirussen. Op die manier wordt het risico verkleind dat iemand zowel een vogelgriep als een menselijke griep bij zich draagt en de twee virussen zich kunnen vermengen.
 

(bron: min vws)